Page 50 - Meclis Kararları

T.C.
ANKARA BÜYÜKŞEHİR
BELEDİYE MECLİSİ

Karar No: 419 17.04.2024

K A R A R

İlimizde Ahi Esnaf Teşkilatının öneminin araştırılmasına ilişkin ATAK Komisyonunun
22.03.2024 tarihli ve 15 sayılı Raporu Büyükşehir Belediye Meclisinin 17.04.2024 tarihli
toplantısında okundu.

Konu üzerinde yapılan görüşmelerden sonra; Esas itibariyle önerge paralelinde Ağustos
2020 tarihinde verilen bir önerge üzerine komisyonumuz bir araştırma yapmış aşağıdaki raporu
yazarak nelerin yapılabileceğini sarih bir şekilde beyan etmişti. Bu itibarla; söz konusu raporu
tekrar bu satırlara taşıyarak önerilerimizi tekrarlamak istiyoruz. Yapılan incelemeye göre;
Önergede, Atatürk’ün kendi eseri Büyük Nutuk ve tarihçi Yılmaz ÖZTUNA’nın konuya ilişkin
görüşleri esas alınarak yapılan izahat konuyu bütün açıklığıyla ortaya koymaktadır. Bunların
dışında yapılan araştırmalarda; A. Büyükşehir Belediyemizin öncülüğünde organize edilen
27Aralık 2019 tarihli Ankara’nın başkent oluşunun yıldönümü münasebetiyle sergilenen “Kızılca
Gün Bir Cumhuriyetin Doğuşu” Tiyatral gösterisi metninde; 1. Atatürk’ün 1924 yılında Yunus
Nadi’ye aktardıklarına göre, “Ankara’nın merkezîleşmesinde ve başkent seçilmesinde etkili olan
üçüncü ve en önemli neden Ankara’nın 14’ncü yüzyılda Ahi yönetimiyle yaşadığı Cumhuriyet
Deneyimidir”. Diye ifade ettiği, 2. Aynı tiyatral gösterinin metninde Tarihçi Yılmaz Öztuna ve
Naşit Hakkı Uluğ’a da atıfta bulunarak “…Anadolu küçük beyliklere bölündüğü sıralarda Ahi’ler
esnafzanaatkâr loncalarına dayanarak, “Ankara’yı Batı’daki Venedik Cumhuriyeti benzeri
bağımsız bir şehir cumhuriyeti” halinde yönetmişlerdir ifadesi yer almıştır. Ancak yukarıdaki
ifadeler çelişkilidir. Zira Anadolu beylikler dönemi ve beyliklerin zayıflaması ve dağılması 1071
Malazgirt savaşından sonra başlayarak 1290 yılında Selçukluların dağılarak Ankara’nın Moğol
Hanedanına ait İlhanlı Devletine geçmesiyle sona eren süreci ihtiva etmektedir. Bu süreç aynı
zamanda Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşması sürecine tekâmül eder. B. 12.,13. ve 14. yy
Ankara tarihine ışık tutan ve en ayrıntılı bilgileri ihtiva eden çalışmanın bir nüshası Ankara Devlet
Kütüphanesinde 947 sıra sayılı, Prof. Avram GALANTİ’ye ait Ankara Tarihi kitabıdır. Afif
ERZAN, Ahmet TEVHİT, Evliya ÇELEBİ, Galip MUBAREK, Hacı HALFA, Halil ETHEM,
Kâtip ÇELEBİ, Mehmet MUBAREK, Talat Mümtaz YAMAN ve İsmail Hakkı UZUNÇARŞILI
gibi yerli tarihçilerin yanında 30’u aşkın (batılı) yabancı tarihçiden yararlanarak hazırlanan bu eser
konuya açıklık getirmektedir. Bu çalışmaya göre; 1. 1223 Yılına kadar İslam Ankara’da o kadar
inkişaf etmediği, bu tarihten sonra yavaş yavaş artış gösterdiği görülmektedir. 2. 1288 yılında Kale
içinde tek bir Ulu cami olup, Caminin kışla askerlerine tahsis edildiği beyan edilmektedir.
Kitabesinde Emir Şerafeddin ismi bulunduğundan Şerafeddin Camii kabul edilmekle beraber
Camideki Arslan oymaları nedeniyle Aslanhane Camii de denmektedir. Bu tarihteki iki camiden
birisi de Kızılbey Camiidir. C. Ankara’nın 13.Yüzyılın sonunda 1290 yılında İlhanlıların
egemenliğine geçmesiyle yeni bir süreç başlamıştır. 1. İlhaniler Sülalesinin Krallarından Gazan
Han (1295-1304) İslamiyet’i kabul etmiş, devletin dinini de İslam olarak ilan etmiştir.