Page 438 - Meclis Kararları

T.C.
ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ
ATAK Komisyonu Raporu

Rapor No: 06 26.08.2022

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Ankara Kalesi içinde bulunan Kadılar Kabristanı’nın korunmasına ilişkin Büyükşehir
Belediye Meclisinin 08.08.2022 tarih ve 70. gündem maddesi olarak komisyonumuza havale
edilen dosya incelendi.

Üye Recep TAŞ’ın verdiği önergede; Ankara Kalesi içinde bulunan Kadılar
Kabristanı’nın korunmasının istenildiği;

Komisyonumuzca yapılan incelemeler neticesinde; Bu günlerde yok olma tehlikesi ile
karşı karşıya kalan ata yadigârı bu kabristanda Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait çok sayıda
mezar ile bu mezarlara ait taşlar ve sandukaların hazin hali görenlerin içini burktuğu,

Bu kabristanın etrafında bulunan ve doğal bir koruma görevi de yapan çevre binalarının
da yıkılmasıyla korunaksız hale gelmiş durumda olduğu;

1. Ankara’nın tarihine ışık tutan 800 yıllık Kadılar Mezarlığı, Ankara’nın en eski mezarlığı
hüviyetindedir. Ankara kalesinin doğusunda Demirtaş Mahallesi Yazbaşı Sokağında
Molla Büyük Camiinin güneyindeki bu alanın tapu kayıtlarına göre 612 ada 13 parselde
yaklaşık 400 m²’lik bir alandan ibaret olup, etrafı taş duvarla çevrilmiş bir mekândır.

2. Kadılar Kabristanı denilmesinin sebebi burada bulunan mezarların çoğunluğunun
kadılardan teşekkül etmekte olduğundan kaynaklanmaktadır. Osmanlı belgelerinde bu
mekân 40’lar makamı olarak geçmektedir.

3. Kırklar Mezarlığı hakkında araştırma yapan tarihçi Mübarek Galib mezarlıkla ilgili
hazırladığı bir yazısında şu ifadelere yer veriyor: "Hicri 7, 8 ve 9, 13, 14 ve 15. yüzyıllara
ait mezarlar, Kırklar (Kadılar) Mezarlığı’nda toplu bir halde bulunmaktadır.

4. Öte yandan 1900’lü yıllardan sonra Ankara’da muhtelif tarihlerde yapılan imar
uygulamalarında 18 mezarlığın kaldırılmış olduğu, kaldırılan bu mezarlıklardaki pek çok
mezar taşının da buraya nakil edilmiş olduğunun tespiti de bizlere gösteriyor ki, Kadılar
Mezarlığı bir yönüyle süreç içinde depo olarak kullanılmıştır.

5. Bu mezarlığın bir özelliği daha vardır ki, o da Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait çok
sayıda mezarın yer aldığı kabristandaki mezar taşlarının ve sandukaların süslemeleri,
kazınmış hatlarının güzelliği itibarıyla büyük bir tarih ve sanat değerine sahip olmasıdır.

6. Esas itibariyle bu mezarlık 2008 yılında restore edilmiş görünmektedir. Ancak mezarlık
çevresindeki pek çok yapının kentsel dönüşüm çerçevesinde yıkılmış olması nedeniyle
büyük ölçüde korunaksız bir halde bulunmaktadır.